Tuesday, 11 December 2018 10:43

ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

 

Οι θέσεις της ΠΟΠΟ για το δημογραφικό πρόβλημα όπως κατατέθηκαν στο Φορέα Δημογραφικής Πολιτικής και στη Βουλή: 

 

Το Δημογραφικό ως Εθνικό πρόβλημα επιβίωσης του Ελληνισμού της Κύπρου

 

Τα τελευταία στατιστικά στοιχεία της Eurostat κατατάσσουν την πατρίδα μας στη 4η χειρότερη θέση στο δείκτη γονιμότητας. Ο δείκτης γονιμότητας που εκφράζεται με τον αριθμό παιδιών ανά γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας, την τελευταία πενταετία βρίσκεται σταθερά κοντά στο 1,3 κατά πολύ πιο κάτω από τον δείκτη αναπλήρωσης του πληθυσμού που είναι 2,1.

 

Το φαινόμενο της χαμηλής γονιμότητας είναι άμεσα συνυφασμένο με τις ανάγκες και τα πρότυπα που επιβάλλει ο σύγχρονος τρόπος ζωής σ΄όλες τις ανεπτυγμένες χώρες (αύξηση του κόστους ανατροφής των παιδιών, αύξηση του χρόνου που αφιερώνεται από τους γονείς στα παιδιά, αστικοποίηση του πληθυσμού και δυσκολία στην εξασφάλιση στέγης για την οικογένεια). Όταν τα πρότυπα αυτά εμπεδωθούν είναι σχεδόν αδύνατο ο δείκτης γονιμότητας να ανακάμψει χωρίς να αρθούν τα αίτια και λόγοι που τον συμπιέζουν. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι νέοι που μεγαλώνουν σε οικογένειες με ένα παιδί, διαμορφώνουν μια ατομοκεντρική θεώρηση των πραγμάτων με αποτέλεσμα να καθυστερούν ή να μην θέλουν να αναλάβουν οικογενειακές ευθύνες. Πέραν της επέκτασης της  χρονικής  περιόδου σπουδών των νέων, αλλά και οικονομικών παραγόντων, παρατηρείται και το φαινόμενο της παρατεταμένης χρονικής συμβίωσης ενηλίκων παιδιών με τους γονείς τους.

 

Το δημογραφικό είναι ο πιο ύπουλος εχθρός μιας χώρας, ενώ συμβαίνει πολύ δύσκολα γίνεται αντιληπτό. Το τρίπτυχο του δημογραφικού θανάτου μιας χώρας είναι: η υπογεννητικότητα –η γήρανση του πληθυσμού και η μετανάστευση. Το δημογραφικό αυτό σοκ το υπέστει η Βουλγαρία κατά την μετάβαση στο καπιταλιστικό σύστημα το  1990, έχοντας πληθυσμό 9 εκατ. σήμερα έχει πληθυσμό 7 εκατ. και το 2050 αναμένεται να μειωθεί ακόμα περισσότερο στα 5,5 εκτ. Η Ελλάδα μετά τις εισροές που δέχτηκε από τη παλιννόστηση Ελλήνων του εξωτερικού κατά την περίοδο 1990-2010 έχει και αυτή εισέλθει στη δημογραφική κατρακύλα, με την μείωση των γεννήσεων, ο δείκτης γεννήσεων βρίσκεται στο 1,3 με τη μετανάστευση του νεανικού πληθυσμού της που κατά την 10ετία της οικονομικής κρίσης έχασε πέραν του μισού εκατ. και  αναμένεται ότι με αυτούς τους ρυθμούς των γεννήσεων ο πληθυσμός της μέχρι το 2050 θα μειωθεί στα 9 εκατ.  με ένα γερασμένο πληθυσμό ο οποίος κατά το  1/3 θα είναι άνω των 60 χρόνων. Στην άλλη μεριά η Τουρκία εμφανίζεται σήμερα με ένα πληθυσμό της τάξεως των 80 εκατ.  το 60% του οποίου να είναι  κάτω των 30 χρόνων και αναμένεται ότι μέχρι το 2050 θα φτάσει τα 95 εκατ. κατοίκους. 

 

Στην πατρίδα μας το φυσικό ισοζύγιο (γεννήσεις μείον θάνατοι) τα τελευταία χρόνια συνεχώς μειώνεται, δηλ. έχουμε μείωση γεννήσεων και αύξηση των θανάτων λόγω της γήρανσης, οπότε έχουμε μείωση του πληθυσμού. Η μέση ηλικία της Κύπριας μάνας για απόκτηση του πρώτου της παιδιού έχει αυξηθεί κατά μέσο όρο στα 29.2 χρόνια, οπότε η αναπαραγωγική ηλικία έχει μετατοπιστεί σε μεγαλύτερες ηλικίες.  

 

Το δημογραφικό κενό που δημιουργείται από την μείωση των γεννήσεων συνήθως αναπληρώνεται από τις μεταναστευτικές εισροές. Αν το μεταναστευτικό ισοζύγιο (είσοδοι - έξοδοι) έχει και αυτό αρνητικό πρόσημο δεν θα υπάρχει οποιαδήποτε συνεισφορά στο δημογραφικό. Οι εισροές ξένων που είχαμε στη Κύπρο κατά την περίοδο της οικονομικής μας φούσκας αφορούσαν συνήθως οικονομικούς μετανάστες εργάτες για την οικοδομική & ξενοδοχειακή βιομηχανία που εισέρευσαν  από πρώην Ανατολικές Ευρωπαϊκές χώρες (Ρουμανία, Βουλγαρία, Ρωσία κλπ) Πολλοί από τους Ευρωπαίους αυτούς μετανάστες μετά την οικονομική κρίση παίρνουν την βαλίτσα τους και επανακάμπτουν στις χώρες προέλευσης τους, γιατί δεν υπάρχει οποιαδήποτε συγκροτημένη πολιτική του κράτους για ενσωμάτωση τους στη Κυπριακή κοινωνία, με την παραχώρηση υπηκοότητας, προκειμένου για άτομα με πολιτισμικά χαρακτηριστικά συγγενικά προς εμάς. Οι εκροές όμως Κυπρίων κατά την οικονομική κρίση αφορούσαν συνήθως νέους με ψηλά προσόντα, για τους οποίους η κοινωνία επένδυσε χιλιάδες ευρώ, οι οποίοι μεταναστεύουν και εργοδοτούνται στο εξωτερικό, γεννούν στο εξωτερικό και πολλοί από αυτούς δεν επιστρέφουν.

 

Οι οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες από τη γήρανση του πληθυσμού είναι σ΄όλους γνωστές, είναι η αριθμητική μείωση εργατικού δυναμικού, που είναι μέγας αρνητικός παράγοντας στην μεγέθυνση της οικονομίας και της ανάπτυξης, μείωση εισροών στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, οι αναλογιστικές μελέτες για την βιωσιμότητα του στηρίζονταν στο γεγονός ότι 4 εργαζόμενοι θα συνεισέφεραν για ένα συνταξιούχο, με τα σημερινά δεδομένα όμως 2 εργαζόμενοι θα συνεισφέρουν για ένα συνταξιούχο, που αναπόφευκτα οδηγεί είτε στην αύξηση των εισφορών που δεν θα μπορούν να αντέξουν οι εργαζόμενοι, είτε στη σημαντική μείωση των συντάξεων, ένα άμεσο μέτρο που θα έπρεπε να ληφθεί είναι η καθιέρωση οροφής στη σύνταξη, θα έχουμε επίσης σαν φυσικό επακόλουθο τη σημαντική αύξηση των δαπανών υγείας λόγω γήρανσης του πληθυσμού, θα έχουμε τη μείωση στρατευσίμων που άπτεται της άμυνας και ασφάλειας τους κράτους μας.

 

Οι πολιτικές συνέπειες λόγω της δημογραφικής αλλοίωσης του πληθυσμού της Κύπρου με την πάροδο των χρόνων είναι εξίσου σημαντικές, η δημογραφική λύση του πολιτικού μας προβλήματος είναι πλέον ορατή. Η εθνοτική πληθυσμιακή αναλογία δηλ. το 82% Ε/Κ και 18% Τ/Κ που αποτελεί μια σημαντική παράμετρο της πολιτικής μας για επίλυση του Εθνικού μας θέματος, φαίνεται να ανατρέπεται χωρίς δυστυχώς να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη από καμία πολιτική δύναμη. Ο Ε/Κ πληθυσμός στις ελεύθερες περιοχές με βάση τα  πρόσφατα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας του 2017 είναι σήμερα στις 713,500 στα κατεχόμενα οι πολιτογραφημένοι κάτοικοι στις 350,000 εκ των οποίων 92,600 Τ/Κ χωρίς να υπολογίζονται οι έποικοι χωρίς <υπηκοότητα> και οι παράνομα εργαζόμενοι. Σε μια επίσκεψη του στα κατεχόμενα ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερτογάν είχε καλέσει τους Τ/κύπριους και τους εποίκους, να γεννούν  πέραν των 3 παιδιών, επίσης είναι προφανής  η επιμονή του για την εφαρμογή των 4 βασικών ελευθεριών για τους τούρκους πολίτες, που στοχεύει στη νομιμοποίηση του εποικισμού. Με τη σταδιακή μείωση λοιπόν του πληθυσμού των ελεύθερων περιοχών και την πληθυσμιακή αύξηση στις κατεχόμενες περιοχές η λύση του πολιτικού μας προβλήματος θα γίνει δημογραφικά, η πολιτική ισότητα του 50-50 που ζητούν σήμερα οι Τούρκοι μέχρι το 2050 θα γίνει και πληθυσμιακή πραγματικότητα.

 

Ο Εθνικός Φορέας Δημογραφικής και Οικογενειακής Πολιτικής που δημιουργήθηκε με σκοπό την αναστροφή του αρνητικού δείκτη γεννήσεων έχει ατονήσει παντελώς. Η δημογραφική πολιτική του κράτους μας διακατέχεται από παλινδρομήσεις ανάλογα με την εκάστοτε κυβέρνηση και τις οικονομικές συνθήκες, αντί της ύπαρξης ενός ολοκληρωμένου προγράμματος  στήριξης της οικογένειας και του παιδιού, με τα αναγκαία κοινωνικά μέτρα.

Το δημογραφικό πρόβλημα θα πρέπει επιτέλους να αντικριστεί από το σύνολο της πολιτείας ως Εθνικό  ζήτημα. Το δημογραφικό είναι ένα πολυδιάστατο πρόβλημα τα αποτελέσματα του οποίου θα είναι διακριτά σε 25-30 χρόνια ώστε με την αύξηση των γεννήσεων να δημιουργηθεί η νέα γενιά  που θα εισέλθει στη παραγωγική διαδικασία. Αναμένουμε λοιπόν από την πολιτεία, ότι θα δείξει περισσότερη ευαισθησία, θα προχωρήσει στον άμεσο επανασχεδιασμό μιας νέας δημογραφικής πολιτικής με την δημιουργία υποδομών τη λήψη όλων των αναγκαίων κοινωνικών  μέτρων  για τη στήριξη της οικογένειας, που θα ξεκινούν  από τη ημέρα γέννησης του παιδιού, την μόρφωση, μέχρι την ενηλικίωση του και την είσοδο  του στην παραγωγική διαδικασία.

 

Δημογραφική Πολιτική

 

Η δημογραφική πολιτική πρέπει να στηρίζεται στη βασική αρχή ότι η πολιτεία έχει χρέος να  διευκολύνει και να στηρίξει με κάθε μέσο, κάθε ζευγάρι που επιθυμεί να φέρει στο κόσμο παιδιά.

1. Κίνητρα για την αύξηση των γεννήσεων

Ø  Προβολή προτύπων από την πολιτεία που να αναδεικνύουν την αξία της ευτυχίας από την απόκτηση παιδιών, ανάδειξη της σημασίας της ύπαρξης  της ευρύτερης οικογένειας με αδέλφια, ξαδέλφια, με πρότυπο την Τρίτεκνη οικογένεια που αποτελεί το κλειδί στην υπογεννητικότητα.

Ø  Κίνητρα για την απόκτηση 2ου παιδιού

Ø  Υποβοήθηση υπογόνιμων ζευγαριών για την απόκτηση τέκνου με τηκάλυψη των  ιατρικών και φαρμακευτικών εξόδων

Ø  Θεσμοθέτηση της  προίκας του μωρού, ως άμεση οικονομική στήριξη.

Ø  Στήριξη σε πρώτη φάση των οικογενειών με 3 παιδιά και άνω στον τομέα της στέγασης ( η μειωμένη τιμολόγηση ρεύματος, Δημοτικών και Κοινοτικών τελών και νερού να καλύπτει όλες αυτές τις οικογένειες μέχρι την ενηλικίωση όλων των παιδιών).

Ø  Μη αποκοπή του 12% στη πρόωρη συνταξιοδότηση ή τη παραχώρηση προσαύξησης στη σύνταξη νέων μητέρων που θα φέρουν στο κόσμο πέραν των 3 παιδιών (νομοθετική ρύθμιση, κίνητρο χωρίς άμεσο οικονομικό κόστος).

Ø  Επίδομα τέκνου, με εισοδηματικά μεν κριτήρια αλλά χωρίς να υπολογίζονται ταπεριουσιακά κριτήρια που δεν αποφέρουν εισόδημα.

2. Μέτρα προστασίας της μητρότητας

Ø  Διεύρυνση της γονικής άδειας μετά αποδοχών και για τους  δύο γονείς.

Ø  Διευκολύνσεις στις μητέρες κατά τη βρεφική ηλικία των παιδιών ιδιαίτερα στον ιδιωτικό τομέα εργοδότησης.

Ø  Ενθάρρυνση και παροχή κινήτρων για επέκταση και βελτίωση Βρεφονηπιακών υποδομών τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα ή άλλες πιο οικονομικές λύσεις για τη φύλαξη βρεφών και νηπίων για όλες τις οικογένειες.

3. Συμφιλίωση εργασίας και Οικογένειας

Ø  Εφαρμογή του ολοήμερου σχολείου επί σωστής βάσης και ένταξης των εκπαιδευτικών που εργάζονται σε αυτό στην σχολική μονάδα

Ø  Δημιουργική απασχόληση των παιδιών κατά τις περιόδους των γιορτών και των καλοκαιρινών διακοπών.

Ø  Σχολικά λεωφορεία

Ø  Φορολογικές ελαφρύνσεις για πολυμελείς οικογένειες (αυτές είχαν αφαιρεθεί στην φορολογική μεταρρύθμιση με αντάλλαγμα την παραχώρηση του επιδόματος τέκνου). 

Ø  Στήριξη άνεργων ζευγαριών με ανήλικα τέκνα, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη

Ø  να καθιερωθεί η προτεραιότητα συμμετοχής, για νέους ανέργους γονείς, στα αμειβόμενα σεμινάρια επαγγελματικής κατάρτισης.

Ø  Να δημιουργηθούν υποδομές /χώροι φύλαξης και δημιουργικής απασχόλησης των  παιδιών σε μεγάλες επιχειρήσεις η/και βιομηχανικές περιοχές  για μητέρες που εργάζονται σ΄αυτές.

4. Στήριξη φοιτητών προερχομένων από πολυμελείς οικογένειες 

Ø  Προτεραιότητα στις φοιτητικές εστίες

Ø  Παραχώρηση υποτροφιών σε άριστους φοιτητές

Ø  Μοριοδότηση και των τρίτεκνων οικογενειών για τις υποτροφίες του ΙΚΥ.

Ø  Να χορηγείται πρόσθετο επίδομα σπουδών σε ζευγάρια που τεκνοποιούν κατά τη διάρκεια των σπουδών τους.

Ø  Εφαρμογή του θεσμού παραχώρησης φοιτητικού δανείου κατά το πρότυπο της Αγγλίας.

ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΑΣ